Aktywa i pasywa w bilansie – jak to odczytać?

Aktywa i pasywa są składnikami bilansu, który z kolei jest składnikiem sprawozdania finansowego przedsiębiorstwa. Aktywa to kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych. Aktywa bilansie uszeregowane są według rosnącego stopnia płynności, od najmniej płynnych jak środki trwałe, po aktywa najbardziej płynne (środki pieniężne). Aktywa w bilansie dzielimy na aktywa trwałe i aktywa obrotowe. Aktywa trwałe to składniki, które są użytkowane w danej jednostce gospodarczej powyżej roku.  W ramach aktywów wyróżnia się:

  • wartości niematerialne i prawne (czyli komputery, programy komputerowe, licencje, know how itp)
  • należności długoterminowe (o okresie dłuższym niż rok)
  • inwestycje długoterminowe (o okresie dłuższym niż rok)
  • długoterminowe rozliczenie międzyokresowe

Pasywa to ogół kapitałów stanowiących źródło finansowania  aktywów. Bilans zawiera podział źródeł finansowania na kapitały własne i kapitały obce uporządkowane według kryterium wymagalności, od najmniej wymagalnych (kapitałów własnych) do najbardziej wymagalnych (kapitałów obcych). Pasywa w bilansie dzielimy na:

  • Kapitały własne – kapitał podstawowy, zapasowy, rezerwowy, nie podzielony wynik finansowy z lat ubiegłych, wynik finansowy netto roku obrotowego
  • Rezerwy – na zobowiązania, podatek dochodowy od osób prawnych
  • Zobowiązania krótkoterminowe oraz fundusze specjalne – pożyczki i kredyty bankowe, papiery wartościowe oraz zobowiązania o terminie zapadalności krótszym niż jeden rok (wobec dostawców, pracowników, budżetu)
  • Rozliczenia międzyokresowe bierne oraz przychody przyszłych okresów – dotyczą rozliczeń, które jeszcze nie stanowią zobowiązania.

Spoglądając na bilans przedsiębiorstwa, należy zwrócić szczególną uwagę na wielkość i strukturę aktywów oraz pasywów na przestrzeni badanych lat. Warto też sprawdzić poziom zadłużenia, czyli udział zobowiązań w całości pasywów. Taka krótka analiza pozwoli na lepszą ocenę jakości zarządzania spółki oraz poziomu ryzyka przedsiębiorstwa.

Pozdrawiam

Paweł Dobrzyński

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>