Organizacja europejskiego rynku finansowego opiera się na dwóch zasadniczych elementach. Po pierwsze na konstrukcji formalno prawnej o charakterze ponadnarodowym oraz regulacji szczegółowych prawa krajowego. Regulacje o charakterze ponadnarodowym, mają moc prawną wiążącą dla wszystkich członków Unii Europejskiej. ich podstawowym zadaniem jest stworzenie systemu dla funkcjonowania unijnego rynku finansowego oraz wsplnych zasad i instytucji tego rynku. Regulacje szczegółowe prawa krajowego mają charakter narodowy, normują funkcjonowanie rynków finansowych w wymiarze krajowym i lokalnym, jednocześnie będąc zgodnymi z podstawowymi normami prawa unijnego.
Przykładowo regulacje o charakterze ponadnarodowym to regulacje prawa pierwotnego (traktaty), które zawierają następujące zasady:
- swoboda przepływu towarów
- swoboda przepływu osób
- swoboda w świadczeniu usług
- swoboda przepływu kapitałów
- funkcjonowanie strefy wolnego handlu
- działanie unii celnej
Regulacje prawa wtórnego, określają zasady:
- licencjonowania podmiotów rynku finansowego
- nadzoru i wydawania regulacji ostrożnościowych
- gwarancji depozytów
- rachunkowości i działalności biegłych rewidentów
- ochrony konkurencji i konsumenta
- przeciwdziałania tzw. praniu brudnych pieniędzy
- funkcjonowanie wspólnej waluty euro
- płatności i przelewów transgranicznych
Obydwa rodzaje regulacji stanowią podstawę prawną funkcjonowania europejskiego rynku finansowego.
Rynek finansowy UE opiera się na trzech zasadach: zasadzie jednolitej licencji, zasadzie nadzoru ze strony kraju macierzystego, zasadzie wzajemnego uznawania przepisów narodowych. Wyjaśnię to na przykładzie. Każda instytucja, która uzyskała pozwolenie na wykonywanie czynności bankowych, może prowadzić działalność na całym rynku UE, otwierając kolejne filie i oddziały. Nowo otwarte placówki bankowe podlegają jednak nadzorowi z kraju macierzystego, działając zgodnie z przepisami narodowymi kraju, w którym działa. Przykładowo Polbank, który jest filią greckiego eurobanku w Polsce, podlega greckiemu nadzorowi finansowemu, innymi słowy Komisja Nadzoru Finansowego, nie ma wpływu na działalność tej filii, pod warunkiem, że nie łamie ona polskich przepisów narodowych.
Zasady tworzenia jednolitego rynku finansowego Unii Europejskiej umożliwiają dużo łatwiejszy przepływ kapitałów. Pośrednio wpływa to na rozprzestrzenienie się kryzysu finansowego w Europie. Polskie banki nie mają aż takich problemów finansowych, jak ich europejskie spółki matki. Niepokojącym jest fakt, że obserwujemy duży transfer środków pieniężnych z naszych banków, w kierunku spółek będących właścicielami naszych instytucji. Może to skutkować drastycznym zmniejszeniem skali udzielania kredytów, a tym samym osłabienie gospodarcze w naszym kraju.
Postępująca globalizacja i szybkość przesyłu informacji na świecie sprawiają, że żyjemy w erze szybkich kryzysów. W jednym dniu w USA bankrutuje większa instytucja finansowa, w drugim zaś belgijski fortis bank ma kłopoty z płynnością. Ciekawe, czy nasze instytucje finansowe wyjdą z tego obronną ręką.
Zostaw komentarz